Xoắn khuẩn giang mai là tác nhân chính gây nên bệnh giang mai. Vi khuẩn này có khả năng tồn tại trong cơ thể nhiều năm, gây tổn thương nặng nề đến da, niêm mạc và cả các cơ quan nội tạng. Bài viết dưới đây của Phòng khám Maia&Maia sẽ giúp mọi người hiểu rõ hơn về loại xoắn khuẩn này qua bài viết sau.
I. Đặc điểm của xoắn khuẩn giang mai
Xoắn khuẩn giang mai (Treponema pallidum) là loại vi khuẩn có cấu trúc đặc biệt, khả năng lây lan mạnh và gây bệnh phức tạp. Các đặc điểm chính gồm:
- Có hình dạng xoắn lò xo, mảnh, dài khoảng 6 – 15 µm, gồm 8 – 14 vòng xoắn
- Di chuyển linh hoạt nhờ sợi trục nội bào
- Không thể nuôi cấy nhân tạo trong phòng thí nghiệm
- Dễ bị tiêu diệt bởi khô, nhiệt độ cao, xà phòng, cồn và chất sát khuẩn
- Phát triển mạnh trong môi trường ẩm ướt, nhiệt độ 35 – 37°C
- Không sinh bào tử, khả năng sống ngoài cơ thể rất yếu
- Xâm nhập qua da hoặc niêm mạc bị tổn thương nhỏ
- Lan truyền trong cơ thể qua đường máu và bạch huyết
- Gây phản ứng miễn dịch chậm, khiến bệnh tiến triển âm thầm
- Chỉ tồn tại và gây bệnh trên cơ thể người, không có vật chủ trung gian
II. Vi khuẩn giang mai sống được bao lâu?
Trong môi trường ngoài cơ thể, xoắn khuẩn giang mai không thể tồn tại lâu, chỉ từ vài phút đến tối đa vài giờ. Vi khuẩn này cực kỳ nhạy cảm với điều kiện bên ngoài, dễ bị tiêu diệt khi tiếp xúc với ánh sáng mặt trời, không khí khô, xà phòng, cồn hoặc khi nhiệt độ môi trường vượt quá 40°C. Chính vì vậy, khả năng lây nhiễm gián tiếp qua đồ vật trung gian là rất thấp.
Ngược lại, bên trong cơ thể người, xoắn khuẩn giang mai có thể tồn tại trong thời gian dài, kéo dài nhiều năm, thậm chí suốt đời nếu người bệnh không được điều trị đúng phác đồ. Trong quá trình đó, vi khuẩn âm thầm sinh sôi, lan theo đường máu và bạch huyết, gây tổn thương cho da, niêm mạc, tim mạch, hệ thần kinh và nhiều cơ quan nội tạng khác.
III. Con đường lây nhiễm của xoắn khuẩn giang mai
Xoắn khuẩn giang mai có khả năng lây truyền mạnh mẽ thông qua nhiều con đường khác nhau, bao gồm:
- Quan hệ tình dục: Là con đường lây nhiễm chính, xảy ra khi quan hệ không bảo vệ qua đường âm đạo, hậu môn hoặc miệng với người mắc bệnh. Vi khuẩn dễ xâm nhập qua niêm mạc hoặc vết xước nhỏ trên da.
- Tiếp xúc vết thương hở: Khi da hoặc niêm mạc bị tổn thương tiếp xúc với dịch tiết, máu, hoặc vết loét giang mai của người bệnh, vi khuẩn có thể xâm nhập và gây nhiễm.
- Lây qua vật trung gian: Vi khuẩn có thể tồn tại ngắn hạn trong môi trường ẩm, do đó việc dùng chung khăn tắm, quần áo, đồ lót hoặc chăn ga với người bệnh vẫn tiềm ẩn nguy cơ lây.
- Từ mẹ sang con: Phụ nữ bị giang mai khi mang thai có thể truyền bệnh cho thai nhi qua nhau thai hoặc trong khi sinh, gây ra giang mai bẩm sinh hoặc thai lưu.
IV. Tình trạng bệnh lý khi mắc bệnh giang mai
Bệnh giang mai do xoắn khuẩn Treponema pallidum gây ra tiến triển qua nhiều giai đoạn, mỗi giai đoạn có đặc điểm lâm sàng khác nhau:
1. Giai đoạn đầu
Sau khoảng 3 tuần kể từ khi nhiễm bệnh, người bệnh xuất hiện vết loét nhỏ, không đau gọi là săng giang mai ở vùng sinh dục, miệng hoặc hậu môn. Vết loét tự lành sau 2 – 6 tuần khiến nhiều người chủ quan nghĩ rằng bệnh đã khỏi.
XEM NGAY: Cách nhận biết giang mai ở bộ phận sinh dục nam và nữ
2. Giai đoạn thứ phát
Khoảng 6 – 12 tuần sau khi vết loét biến mất, người bệnh xuất hiện phát ban toàn thân, đặc biệt ở lòng bàn tay, bàn chân, kèm theo sốt nhẹ, đau đầu, sưng hạch. Các triệu chứng có thể tự hết nhưng vi khuẩn vẫn tồn tại trong máu, bệnh chuyển sang giai đoạn tiềm ẩn.
3. Giai đoạn cuối
Sau nhiều năm không điều trị, xoắn khuẩn gây tổn thương nghiêm trọng đến tim mạch, thần kinh, gan, mắt và xương khớp. Người bệnh có thể gặp biến chứng liệt, mù, sa sút trí tuệ hoặc thậm chí tử vong do tổn thương nội tạng không hồi phục.
V. Khi nào cần thăm khám bác sĩ?
Việc thăm khám sớm giúp phát hiện và điều trị giang mai kịp thời, tránh để bệnh tiến triển nặng hoặc lây lan cho người khác. Do đó, mọi người nên đến cơ sở y tế chuyên khoa khi có các dấu hiệu sau:
- Xuất hiện vết loét nhỏ, không đau ở vùng kín, miệng hoặc hậu môn sau khi có quan hệ tình dục không an toàn
- Cơ thể phát ban bất thường, đặc biệt ở lòng bàn tay, bàn chân, kèm sốt nhẹ, sưng hạch
- Có tiền sử tiếp xúc hoặc quan hệ với người nghi mắc hoặc được chẩn đoán giang mai
- Cảm thấy mệt mỏi kéo dài, đau đầu, giảm thị lực, tê yếu tay chân, đây là dấu hiệu nghi ngờ tổn thương thần kinh do giang mai giai đoạn muộn
- Phụ nữ mang thai hoặc đang có kế hoạch sinh con cần xét nghiệm giang mai sớm để phòng lây truyền cho thai nhi
VI. Cách ngăn ngừa xoắn khuẩn giang mai lây lan
Giang mai là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu mọi người chủ động thực hiện các biện pháp bảo vệ bản thân và cộng đồng sau:
- Quan hệ tình dục an toàn, luôn sử dụng bao cao su đúng cách
- Chung thủy một bạn tình, tránh quan hệ với người nghi ngờ mắc bệnh
- Không dùng chung dao cạo, bàn chải đánh răng, khăn tắm, đồ lót với người khác
- Khám sức khỏe định kỳ và xét nghiệm giang mai nếu có hành vi nguy cơ
- Tuân thủ điều trị khi mắc bệnh, đồng thời thông báo cho bạn tình kiểm tra
- Phụ nữ mang thai cần xét nghiệm giang mai sớm để phòng lây truyền sang con
- Giữ vệ sinh cá nhân sạch sẽ, thay quần áo và tắm rửa thường xuyên
- Tránh tiếp xúc trực tiếp với vết thương, dịch tiết của người nghi nhiễm bệnh
Trên đây là những thông tin về xoắn khuẩn giang mai được chia sẻ từ Phòng khám Maia&Maia. Ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ, mọi người hãy chủ động thăm khám tại các cơ sở y tế chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh hậu quả đáng tiếc về sau.
